Pensioeninformatie vaak onduidelijk

Informatie die door pensioenuitvoerders wordt verstrekt, is voor consumenten vaak onduidelijk en soms zelfs onbegrijpelijk. Dat blijkt uit drie onderzoeken van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) onder pensioenuitvoerders. Enkele conclusies zijn dat het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) voor veel mensen moeilijk te doorgronden is en dat de startbrief bij het pensioen niet alleen onvolledig, maar ook onbegrijpelijk is.

Geen van de 55 onderzochte startbrieven bevatte alle wettelijk verplichte elementen. Bovendien bleek uit een kwalitatief consumentenonderzoek naar de begrijpelijkheid van de brief, dat deelnemers deze na één keer lezen vaak niet begrijpen. Het taalgebruik zou te complex zijn en te veel jargon bevatten. De begrijpelijkheid en volledigheid van de startbrief zijn volgens de AFM van groot belang om een nieuwe pensioendeelnemer goed te informeren.

UPO
Het sinds 1 januari 2008 verplicht te verstrekken Uniform Pensioenoverzicht (UPO) heeft volgens de toezichthouder nog niet de gewenste resultaten opgeleverd. Hoewel drie van de vier pensioendeelnemers zich realiseren dat het UPO een belangrijk document is, geeft slechts 36% aan het document grondig te lezen. Bovendien zegt een meerderheid van 85% het UPO zonder toelichting niet te begrijpen. Deze uitkomsten sluiten aan bij het onderzoek naar de pensioenverwachtingskloof, dat de AFM in januari 2010 publiceerde. De resultaten zijn voor de toezichthouder aanleiding om samen met de pensioenkoepels na te denken over verbeteringen van het UPO-model.

Zorgplicht
Volgens de AFM wordt door zowel verzekeraars als pensioenuitvoerders te weinig gedaan aan de zorgplicht bij pensioenregelingen met beleggingsvrijheid voor de deelnemer. Zo worden deelnemers nog onvoldoende geïnformeerd over de risico’s bij premieovereenkomsten met beleggingsvrijheid, zoals het beleggingsrisico en het renterisico. Daarnaast worden gegevens over de deelnemer niet altijd zorgvuldig ingewonnen. Ook controleert meer dan de helft van de pensioenuitvoerders een jaar na het geven van het advies onvoldoende of de beleggingen van de deelnemer zich binnen de geadviseerde grenzen bevinden.

De AFM verwacht dat de pensioenuitvoerders aan verbetering werken. De toezichthouder kan boetes uitdelen als pensioenfondsen en verzekeraars in gebreke blijven bij de informatievoorziening en zorgplicht.