Gisteren maakte de Autoriteit Financiële Markten (AFM) bekend dat het afgelopen moet zijn met tophypotheken waarbij de waarde van het onderpand lager is dan het hypotheekbedrag. Ook wil de AFM dat de regel dat het geleende bedrag voor een huis niet hoger is dan 4,5 keer het gezamenlijke inkomen, strenger wordt gehandhaafd. Een doodsteek voor starters, vindt de huis- en hypotheekbranche.

Een huizenkoper moet altijd eigen geld meebrengen om de kosten van de koop te betalen. Deze bedragen vaak zo'n 10 procent van de koopprijs. Voor starters die geen huis met winst hebben verkocht, is dit amper op te brengen. Volgens directeur van Hyotheekshop Ron Bavelaar houden starters juist de woningmarkt aan de gang: “Als dat deel van de markt stagneert, valt de markt voor doorstromers helemaal stil.” Het is bovendien een slecht moment om een regel als deze in te voeren, vindt Bas Millenaar, directeur van adviesketen De Hypotheker. “De woningmarkt ligt op zijn rug.”

Middels het invoeren van de maatregel wil de AFM voorkomen dat huiseigenaren in financiële problemen komen. Bij verkoop blijven veel mensen met een restschuld achter, omdat de huizenprijzen door de crisis flink gedaald zijn. Bovendien krijgen als gevolg van ontslagen steeds meer mensen problemen met het betalen van rente en aflossing. Het besluit van de AFM kwam voor de branche als een donderslag bij heldere hemel. AFM-voorzitter wil de nieuwe regel binnen een maand laten ingaan. Deze termijn werd later door zijn woordvoerders wat genuanceerd. Hoogervorst wil banken beboeten die voor meer dan 100 procent van de marktwaarde van een huis toch een hypotheek afsluiten.