Vandaag presenteerde het Centraal Planbureau (CPB) de Decemberraming 2008, waarin het effect van de kredietcrisis op de economie in 2009 en 2010 wordt toegelicht. Volgend jaar krimpt de economie naar verwachting met 0,75 procent. De wereldhandel en de kredietverlening zullen in de loop van volgend jaar enigszins herstellen. Dit heeft tot gevolg dat de economische groei aantrekt en in de prognose voor 2010 1 procent bedraagt.
Door de kredietcrisis is er sprake van een uitzonderlijke situatie in de economie. Om die reden presenteert het CPB niet alleen prognoses en analyses voor de economie in het huidige en komende jaar, maar ook voor 2010.
Wereldhandel
Sinds het faillissement van Lehman Brothers op 15 september zijn de problemen op de financiële markten alleen maar toegenomen. Voor alle westerse economieën is het beeld daarom somber. De economie van zowel de Verenigde Staten als van het eurogebied krimpt. Naar verwachting neemt het volume van de voor Nederland relevante wereldhandel in 2009 met 2,75 procent af. Het CPB onderscheidt zich met deze raming van andere raminginstituten die uitgingen van een geringe stijging van de wereldhandel.
Werkloosheid
Er komt dit jaar een einde aan een drie jaar durende daling van de werkloosheid. Naar verwachting zal vooral in 2010 de werkloosheid stijgen, doordat de arbeidsmarkt vertraagd reageert op de terugval van de productie. Volgend jaar zal naar verwachting 4,5 procent van de beroepsbevolking werkloos zijn, terwijl dit percentage in 2010 6,5 is.
Inflatie en loonontwikkeling
Doordat de olieprijs de afgelopen maanden flink is gedaald, vermindert de inflatie. De stijging van de consumentenprijsindex is 1,5 procent in 2009 en 1 procent in 2010, ten opzichte van 2,5 procent in 2008. Deze lagere inflatie drukt de loonontwikkeling. De stijging van de lonen wordt in cao’s geraamd op 3 procent in 2009 en 1,5 procent in 2010.
Consumptieve bestedingen
Dit jaar groeien de consumptieve bestedingen van gezinnen nog met 2 procent. Volgend jaar zal naar verwachting sprake zijn van een nulgroei. Het feit dat de AEX-index in november bijna 50 procent lager lag dan eind 2007 werkt sterk door in de consumptiegroei van 2009. Er worden voor 2010 geen verdere vermogensverliezen verwacht. Doordat huishoudens te maken krijgen met een bescheiden inkomensverbetering, consumeren zij in 2010 naar verwachting 1,5 procent meer.
Toezicht
Door de kredietcrisis zal het toezicht op de financiële sector worden aangepast. De afgelopen jaren is er wereldwijd teveel krediet verstrekt door innovaties, optimistische verwachtingen en gaten in de regulering. Vorig jaar leden Amerikaanse banken enorme verliezen doordat zij hypotheken verstrekten aan weinig kredietwaardige huizenbezitters. Bovendien ontstond er wantrouwen tussen banken onderling en hun klanten. Dit heeft ertoe geleid dat overheden terecht ingrepen om te voorkomen dat banken massaal zouden omvallen. De Nederlandse staat verschafte tot op heden voor 30 miljard euro aan kapitaal aan banken, heeft 200 miljard euro aan kredietgaranties toegezegd en breidde de depositogarantieregeling fors uit. De crisis leidt tot grote veranderingen in de financiële sector en het toezicht daarop. Het is gewenst dat de Nederlandse staat zijn belangen zo snel mogelijk afbouwt om nadelige economische effecten te voorkomen.